arkadaşının, "küçük kızımı nasıl feminist yetiştirebilirim?" sorusu üzerine, 15 maddeli bir mektup yazar ve sonrasında da bazı değişiklikler yaparak mektubu kitaba çevirir. bu maddeleri nasıl uygulayacağımızı da basit ve kısa bir şekilde açıklamış. bildiğimiz, bilmemiz gereken şeyler ama yine de okumakta fayda var. her maddeden, beğendiğim birkaç cümle ile özet geçmek istiyorum.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
1. tam bir birey ol.
- önemli olan senin ne istediğin, başkalarının istemen gerektiğini düşündükleri değil. kendine zaman ayır. kendine başarısız olma hakkı tanı.
2. her şeyi birlikte yapın.
- her şeyi olmaya ve yapmaya koşullanan anneler de bazen babaların rolünü azaltmakta suç ortağı oluyor. çocuk bakımını eşit olarak paylaşın. "yardım" sözcüğünden uzak durun, yapması gerekeni yapıyor.
3. kızına toplumsal cinsiyet rolleri fikrinin tam bir saçmalık olduğunu öğret.
- toplumsal cinsiyet rollerinin deli gömleğini küçük çocuklara giydirmekten vazgeçersek, onlara tam potansiyellerine ulaşacak alanı vermiş oluruz. toplumsal cinsiyet rollerine öyle derinden koşullanmış durumdayız ki gerçek arzularımıza, ihtiyaçlarımıza, mutluluğumuza ters düştüklerinde bile onlara uygun davranıyoruz.
4. hafif feminizm diye nitelendirdiğim şeyin tehlikelerinden sakın.
- feminist olmak, hamile olmak gibidir. ya öylesindir ya değilsindir. erkeklerle kadınların tamamen eşit olduğuna ya inanırsın ya inanmazsın.
5. ona okumayı ve kitapları sevmeyi öğret.
- kitaplar, dünyayı anlamasına ve sorgulamasına yardım edecek, kendini ifade etmesine yardım edecek, ne isterse olmasına yardım edecek.
6. ona dili sorgulamayı öğret. ön yargılarımızın, inançlarımızın, varsayımlarımızın deposudur dil.
- kadınların "savunulması" gerektiği düşüncesinin tepeden bakan bir yanı var. aklıma şövalyeliği getiriyor ve şövalyeliğin temelinde kadınların zayıflığı düşüncesi yatıyor.
7. evlilikten asla başarı olarak söz etme.
- kızları evlenmeye can atmaya koşulluyoruz ama oğlan çocuklarına aynısını yapmıyoruz, dolayısıyla başlangıçtan itibaren korkunç bir dengesizlik yaratıyoruz. kızları sürekli evlilik düşünen kadınlara dönüştürüyoruz. oğlanlarsa evlilik düşünmeyen erkeklere dönüşüyorlar ve kadınlar bu erkeklerle evleniyor. ilişki otomatikman eşitlikten uzaklaşıyor çünkü iki taraftan biri için daha önemli bir kurum haline geliyor. evliliklerin çoğunda kadının daha fazla fedakârlık yapmasına, eşit olmayan bir takası sürdürmek için kendine yabancılaşmasına şaşmamalı. bu eşitsizliğin sonuçlarından biri, iki kadının herkesin önünde bir erkek için kavga etmesi ve erkeğin sessiz kalması. sefil ve tanıdık bir durum.
8. ona sempatik ve sevimli görünmek zorunda olmadığını öğret.
- kızlara sempatik, sevimli ve sahte olmalarını öğretiyoruz ama oğlan çocuklarına öğretemiyoruz bunları. tehlikeli bir şey bu. pek çok seks avcısı kullanıyor bunu. kızlar taciz edildiklerinde sessiz kalıyor çünkü sevilmek istiyorlar. pek çok kız onlara zarar veren insanlara iyi davranmakta vakit kaybediyor. pek çok kız onları inciten kişilerin "duygularını" düşünerek hareket ediyor. sevilmeye odaklanmanın feci sonuçları bunlar. sevilmek, beğenilmek için şekilden şekle giren ve doğru dürüst nefes bile alamayan kadınlarla dolu bir dünyada yaşıyoruz.
9. ona bir kimlik kazandır.
- ona ayrıcalığı, eşitsizliği ve kendisine zararı olmayan herkese değer vermeyi öğret.
10. kendisiyle ve görünüşüyle nasıl ilişki kurduğuna dikkat et, bu konuda özenli ol.
- *
11. ona kültürümüzün biyolojiyi işine geldiği zaman toplumsal normların "gerekçesi" olarak kullanmasını sorgulamayı öğret.
- erkeklerin ayrıcalıklarını açıklamak için sıklıkla biyolojik nedenlere başvururuz, en çok da erkeklerin fiziksel üstünlüğünden söz ederiz. erkeklerin fiziksel olarak genellikle kadınlardan daha güçlü olduğu elbette doğrudur. fakat toplumsal normların kökeni biyolojiyse, o zaman çocukların babaya değil anneye ait olması gerekir çünkü bir çocuk doğduğu zaman annenin biyolojik ebeveyn olduğundan eminizdir.
- erkeklerin önüne gelenle yatmasını da evrimsel biyolojiyle açıklıyoruz fakat kadınlar için aynı gerekçeyi kullanmıyoruz, oysa bir kadının çok sayıda cinsel partneri olması evrimsel açıdan mantıklı çünkü gen havuzu ne kadar geniş olursa hayatta kalacak bir çocuk doğurma şansı da o kadar yüksek olur.
- toplumsal normlar insanlar tarafından yaratılır ve değiştirilmeyecek bir toplumsal norm yoktur.
12. ona cinsellikten söz et ve bunu erkenden yap.
- pek çok kültür ve din bir şekilde kadınların bedenlerini kontrol altında tutar. kadınların bedenlerini kontrol altında tutmanın gerekçesi kadınların kendisiyle ilgili olsaydı anlaşılır bir şey olurdu. örneğin "kadınlar mini etek giymemeli çünkü bu kansere neden olabilir" dense ve bu gerçek olsa sorun olmazdı. fakat kadınların cinselliğinin kontrol altında tutulmasının nedeni kadınlar değil erkekler. kadınlar erkekleri korumak için "örtünmeli". bunun insanlıktan çıkarıcı bir yaklaşım olduğunu düşünüyorum çünkü kadınları erkeklerin iştahını terbiye etmek için kullanılan objelere dönüştürüyor.
13. aşkı ve romantizmi de yaşayacak. buna hazırlıklı ol.
- ona sevginin yalnızca vermek değil aynı zamanda almak olduğunu öğret. bu önemli bir şey çünkü kızlara hayatları hakkında üstü kapalı ipuçları veriyoruz -kızlara sevme kapasitelerinin büyük ölçüde kendilerini feda etmeleriyle bağlantılı olduğunu öğretiyoruz. oğlan çocuklarına öğretmiyoruz bunu. ona sevmek için kendini duygusal olarak vermesi gerektiğini ama karşısındakinin de aynısını yapması gerektiğini anlat.
14. ona baskıyı öğretirken baskıya uğrayanları kutsallaştırmamaya çalış.
- *
15. ona farkı öğret.
- farkı sıradan bir şeye dönüştür. farkı normalleştir. ona farka önem vermemeyi öğret. bunu adil ve nazik davranmakla değil, insan olmakla, pratik olmakla ilgili olduğunu anlat. çünkü fark dünyamızın gerçeklerinden biridir. ona farkı öğretmekle çeşitlilik dolu bir dünyada yaşamayı öğretmiş olacaksın.
- insanların dünyada farklı yolları takip ettiğini bilmeli ve anlamalı, bu yolların kimseye zarar vermediği sürece geçerli, saygı duyulması gereken tercihler olduğunu öğrenmeli.
- ona kendi ölçütlerini veya deneyimlerini evrenselleştirmemeyi öğret. ölçütlerinin yalnızca ona ait olduğunu, başka insanları ilgilendirmediğini öğret.
- ona bazı insanların eşcinsel olduğunu, bazılarının olmadığını anlat. bazı çocukların iki annesi veya iki babası vardır. ona bazı insanların camiye gittiğini, başkalarının kiliseye gittiğini, diğerlerinin başka ibadet yerlerine gittiğini, bazılarının da ibadet etmediğini anlat, herkes için farklı olabilir böyle şeyler, bunu bilmeli.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
15 madde sonrasındaki kısımdan paylaşmaya değer bulduğum cümleler:
> bugün bambaşka bir dünyada yaşıyoruz. önderlik etmeye daha uygun kişiler fiziksel açıdan daha kuvvetli olanlar değil. daha zeki, daha bilgili, daha yaratıcı, daha yenilikçi insanlar. bu özelliklerin hormonlarla ilgisi yok. bir erkek de bir kadın kadar zeki, yenilikçi, yaratıcı olabilir. evrildik çünkü. fakat toplumsal cinsiyetle ilgili görüşlerimiz aynı ölçüde evrilmedi.
> toplumsal cinsiyet, bugünkü işleyişiyle ciddi bir adaletsizlik. öfkeliyim. hepimiz öfkeli olmalıyız.
> kızlara öfkeli, agresif veya sert olmayacaklarını öğretmekle çok fazla zaman harcıyoruz ve bu zaten kötü bir şey ama sonra üstüne bir de aynı özellikleri erkeklerde övüyoruz.
> erkeklere yaptığımız en kötü şey, onlara sert olmaları gerektiğini hissettirerek egolarını kırılganlaştırmak. bir erkek kendini ne kadar sert olmak zorunda hissediyorsa, egosu da o kadar zayıftır.
diğer yandan kızlara da erkeklerin kırılgan egolarını hizmet etmeyi öğreterek başka türlü haksızlık ediyoruz. kızlara kendilerini kısıtlamayı, küçültmeyi öğretiyoruz.
> toplumumuz belli yaşa gelip evlenmemiş kadınların bu durumunu kişisel bir başarısızlık olarak görme eğiliminde.
belli yaştaki evlenmemiş erkeklerinse henüz tercihte bulunmadığı düşünülüyor yalnızca.
> toplumsal cinsiyetin sorunu, nasıl biri olduğumuzu görmekten çok nasıl olmamız gerektiğine odaklanması.
bana göre bir feminist, "evet, günümüzde bir toplumsal cinsiyet sorunu var ve onu çözmeliyiz, daha iyisini yapmalıyız" diyen kişidir. kadın erkek, hepimiz daha iyisini yapmalıyız.
