wayland

"görüntü sunucusu protokolü" diye ezber bir tanımın yeterli olmadığını düşündüğüm bir open source meselesi.

wayland, uygulama ve ekran arasında duran ve ekranın, uygulamanın çizdiği grafiği göstermesine yarayan bir zımbırtı. bunun 40 yıllık alternatifi, atası, yaşlısı ise x11. x11, bir uygulamanın ekrana çizim yapmasını sağlamak için pencere yöneticisi gibi ara katmana da ihtiyaç duyuyor. uygulamadan ekrana giden yolların çetrefilli olması da x11 ortamlarında uzun yıllar ekran yırtılması (tearing), gecikme gibi sorunlara yol açmış, wayland de kaldır abi şu saçmalıkları diyerek konuya daha dolaysız bir çözüm getirmiş.

getirmiş ama yıllardır hiç mi stabilite kazanamaz hiç mi sorunlarından kurtulamaz ben de buna şaşıyorum. ubuntu 26.04 malum, varsayılan olarak bununla geliyor. pencere menubar'ın tıklanamaması sorunu yeni çözüldü. şimdi sorun tray icon'a sahip uygulamaların pencere ölçekleme butonlarının çalışmaması. şöyle ki;

electron, tauri gibi araçlarla tray icon'a sahip bir uygulama yazdığınızda, uygulama tray icon menüsünden açılacak olursa pencere çubuğundaki simge durumuna küçültme, ekranı kaplama, kapatma gibi butonlar işlevsiz oluyor. bunun sebebi wayland'da client-side decoration alanlarının güncellenmemesi. ilginçtir ki pencere çubuğuna çift tıklanıp bir kere tam ekran yapılırsa o butonlar çalışır hale geliyor, çünkü uygulama compositor'a yeni bir konfigürasyon gönderiyor, csd alanları ve geometri yenileniyor falan filan.

bu durum bir wayland bug'ı olarak görülmüyor, framework'ler kendi csd implementasyonunu yapsın düşüncesi hakim; tauri ve electronda bu yönde çalışmalar varmış. peki biz tauri uygulamasında ne yaptık? hack. tray icon'la show() sonrası set_resizable(false) - set_resizable(true) yaparak tıklanabilir alanları yeniden hesaplattık.

oldu mu şimdi böyle? yakışıyor mu? neyse.