progressive metal

metal müziğin sofistike alt türüdür. benim en sevdiğim metal türü olmasının yanında, en sevdiğim müzik türlerinden de biridir. yani ben elektronik müzik, batı klasik müziği gibi türleri de severim ve bunların yerleri ayrıdır. gene de tüm türler arasından tek bir müzik türü seçsem bu progressive metal olurdu.

80'lerde ortaya çıkan bu alt tür, 90'larda tam oturmuştur ve en iyi birçok örneği de 90'larda görülmüştür zaten bu türün. mesela dream theater'ın awake ve scenes from a memory albümleri 90'larda çıkmıştır, ki bunlar bence olağanüstü prog metal albümleridir.

90'larda opeth, pain of salvation ve sympyony x gibi başka süper prog metal grupları da çıkmıştır ve bu gibi topluluklar da en iyi eserlerinin çoğunu 90'larda vermiştir zaten. türün öncülerine eğilirsek ise—ki aslında dream theater da türün öncülerinden sayılabilir bir bakıma—fates warning'in 80'lerde de, 90'larda da, hatta şimdiki milenyumda da çok iyi albümler çıkardığını söyleyebilirim misal.

progressive metal, progressive rock denen türün metalik yansımasıdır diyebiliriz. "progressive" denince, bunun motamot çevirisi "ilerlemeci/ilerleyen" gibi bir şey olsa da, aslında bu konu bir hayli girifttir. ben sofistike, kompleks falan demeyi yeğlerim mesela bu türün müzikal anlayışından bahsederken. bana göre iyi prog metal, kompoze ve icra edilmesi, dolayısıyla anlaşılması da zor müzik demektir; fakat "iyi" olması için bir zorlu teknikler yığınından fazlasını da dinliyor olmamız gerekir.

tuhaf zamanlı ölçüler, zengin polifonik/poliritmik ögeler, ağdalı şarkı yapıları, standart dışı kompozisyonel yaklaşımlar falan görülür bu türde normalde ve öğrenilmesiyle birlikte icrası da zor kimi müzikal tekniklere hakimiyet gerektirir ekseriyetle, bu tür müziği iyi yapabilmek için. işte tüm bunlarla birlikte sağlam bir müzikal kimlik de yaratmanız gerekir, iyi bir prog metal grubu olabilmeniz için.

yoksa kime ve neye göre "ilerleme" yani mesela?.. dream theater, ilk albümlerinden sonra çok mu ilerletti müzikal kalitesini misal? bence hayır. ama hala anlaşılması ve icra edilmesi zor müzikler üretiyorlar. bunu bir "janra" olarak düşünmek daha mantıklı. yani progressive kelimesinin anlamına takılırsak kafamız karışabilir... kaldı ki, avangart ve deneysel müzik denen şeyler de var. bir prog metal grubunda bu nitelikler olabilir de, olmayabilir de. ya da tersinden bakarsak, avangart bir müzik grubu prog olabilir de olmayabilir de...

sözlük yazarlarının favori sanat eseri başlığında da az önce yazdığım gibi, benim hayatımın sanat eseri bir progressive metal albümüdür. bu da bu alt türü ne kadar sevdiğimi gösteren bir şey bence, başlı başına. ha djent denen bir lanet geldi prog metalin başına. bu durumdan hiç memnun olmasam da sonuçta benim sevdiğim tarzda, geleneksel ekolden ilerleyen prog metal grupları da hala mevcut. artık djent çöplerinin arasından onları ayıklayıp dinliyorum ben de. naaparsın...

işte fazlasıyla sevdiğim bazı prog metal şarkıları: