bunların en eskisi ve bugün sembolik anlamlarıyla en çok bilinen biçimi elder futhark, yani eski futhark. yaklaşık ms 2. yüzyıldan itibaren kullanılan bu sistem 24 runeden oluşuyor..
viking çağı'na gelindiğinde ise iskandinavya'da 24 harfli sistemin yerini büyük ölçüde 16 runeden oluşan younger futhark – genç futhark alıyor..
harf olarak kullanmanın dışında her harfi anlamlı kılmışlar..
ᚠ fehu - sığır, mal, servet
ᚢ uruz - güç; yabani ve henüz boyun eğmemiş olan, fiziksel güç, dayanıklılık ve yaşam enerjisi
ᚦ thurisaz - dev insanın karşısındaki tehdit ve bilinmeyendi. tehlike, savunma, mücadele ve sınır koyma
ᚨ ansuz - tanrıydı insanın kendisinden büyük olana verdiği isimdi. bilgelik, söz, haber, iletişim ve ilham
ᚱ raidho - yoldu. hareket ve bir yerden başka bir yere geçiş kavramı
ᚷ gebo - hediyeydi. ortaklık, alışveriş ve insanlar arasındaki bağın sembolü
ᚹ wunjo - sevinçti. huzur, memnuniyet, uyum ve aidiyet
ᚺ hagalaz - doluydu; gökten ansızın gelip bütün hesabı bozan şey. ani değişim, sarsıntı, beklenmeyen olay ve düzenin bozulması
ᚾ nauthiz - ihtiyaç ve sıkıntıydı. yokluk karşısında dayanma, sabır gösterme ve zor koşullarda çözüm üretme
ᛁ ısa - buzdu. bekleme, durgunluk, gecikme ve geçici olarak hareketsiz kalma
ᛃ jera - yıl ve hasattı. emek, zaman ve karşılık
ᛊ sowilo - güneşti. başarı, canlılık, irade ve aydınlık
ᛏ tiwaz - germen savaş ve hukuk tanrısı týr ile bağlantılı. cesaret, adalet, görev ve mücadele sembolü
ᛒ berkano - huş ağacıydı. doğum, gelişme, bereket ve yeni başlangıç
ᛖ ehwaz - attı. hareket, ilerleme, güven
ᛗ mannaz - insandı. insanın diğer insanlarla ilişkisi
ᛚ laguz - suydu. akış, sezgi, duygular ve değişen koşullara uyum sağlama
ᛞ dagaz - gündü. şafak, değişim, uyanış ve yeni bir dönemin başlaması
ᛟ othala - soy, kökler, aile, miras. ata toprağı veya aileden gelen varlık
ayasofya'daki viking runeleri
ayasofya'nın üst galerisindeki mermer korkuluklardan birinin üzerine kazınmış runik yazı 1964 yılında fark edildi ve isveçli runolog elisabeth svärdström tarafından incelenerek 1970'te yayımlandı. yazının büyük bölümü yüzyıllar içinde aşındığı için bugün esas olarak “-ftan” bölümü okunabiliyor. araştırmacılar bunu iskandinav erkek adı halfdan/halvdan olarak tamamlıyorlar.
“halfdan buradaydı.”
runic inscriptions in hagia sophia - wikipedia
ayasofya'nın üst galerisindeki mermer korkuluklardan birinin üzerine kazınmış runik yazı 1964 yılında fark edildi ve isveçli runolog elisabeth svärdström tarafından incelenerek 1970'te yayımlandı. yazının büyük bölümü yüzyıllar içinde aşındığı için bugün esas olarak “-ftan” bölümü okunabiliyor. araştırmacılar bunu iskandinav erkek adı halfdan/halvdan olarak tamamlıyorlar.
“halfdan buradaydı.”
runic inscriptions in hagia sophia - wikipedia