dr. mabuse der spieler

fritz lang'ın yönetmen koltuğunda bulunduğu, senaryoyu eşi thea von harbou ile birlikte yazdığı, norbert jacques'in dr.mabuse, der spieler ismiyle yayımladığı öyküsünden uyarlanan, 1922 yılında vizyona girmiş, 4 saat 50 dakika uzunluğunda, iki bölümden oluşan müthiş bir film.

bu film dışavurumcu alman sinemasının birçok noktada bayrak taşıyanı olarak gözükebilir, geçirdiği harika restorasyonu sonrası inanılmaz görüntü kalitesi, 4 saat 50 dakikalık uzunluğuna rağmen "ne çabuk bitti!" diyebileceğiniz inanılmaz hızı, müthiş senaryosu ve 1960'lı yıllarda ilk restorasyonu sonrası filme eklenmiş müzikleriyle ki müziklerini konrad elfers bestelemiş beni adeta hipnoz etti bu film... gelin sizlere konusunu spoiler vermeden anlatayım.

dr mabuse isimli bir ağabeyimiz var, bu adam müthiş bir suç örgütü kurmuş lakin her kısmı kendisi müthiş bir titizlikle yürütüyor. bu ağabeyimizin psikanaliz eğitimi var, yetmemiş bir de doğunun içrek öğretilerini de öğrenmiş ve insanları bakışlarıyla bile hipnoz edecek kadar esrarengiz bir biçime bürünmüş, insanları istediği gibi kullanan bu adam almanya'nın her konuda pisliğe bulanmış alanlarında karşımıza çıkıyor ama inanılmaz kılık değiştirme becerisiyle her işten sıyrılıyor. hal böyleyken bu adamı nasıl durdurabilirler? bunu kim yapar? evet, konusu tam olarak bu adamın durdurulması üzerine ilerliyor.

senaryo dediğim gibi birçok noktada kusursuz, "tamam da n'alaka..." dediğim sahneler bile gelecek dakikalarda karşıma "oha!" diyerek şaşıracağım ölçüde başarılı çıktı, bu güzel filmin çekim açıları da aynı şekilde hoş, insanı yormayan, insanı filmle bütünleştiren bir açılara sahip, dahası da insanı bazı sahnelerin araları kısa, bazılarının haddinden fazla uzun olmasını öyle güzel dengelemiş ki yönetmen, bu insanı gram yormuyor, misal 1913 yapım başka bir film izlemiştim dün, onda da aynısıydı ama uzun sahneler insanı tuhaf biçimde yoruyordu...

film 1. ve 2.dünya savaşının ara dönemindeki almanya'yı m bir şahir katilini arıyor kadar detaylı olmasa da gösteriyor, ordu ve polisin ters düşmesi, dönemin yasakları, borsa'nın gidişatı gibi birçok olayı çok hoş yansıtıyor.
bu güzel başyapıtı izlemeden ölürseniz çok gücenirim.