antigone, sophokles’in thebai döngüsündeki son oyunudur ve çoğu zaman antik yunan tragedya geleneğinin en politik metinlerinden biri olarak değerlendirilir. üçlemenin kronolojik olarak son halkası olsa da yazılan ilk oyundur.
oyun, oidipus’un ölümünden sonra başlar. oidipus’un oğulları eteokles ve polyneikes iktidar mücadelesine girer ve birbirlerini öldürürler. yeni kral kreon, şehri savunduğu gerekçesiyle eteokles’in gömülmesine izin verir; ancak thebai’ye karşı savaş açtığını düşündüğü polyneikes’in cenazesini yasaklar. antik yunan dünyasında gömülmeme cezası yalnızca ölüm değil, ölüden sonra da dışlanmak anlamına geldiği için bu karar son derece ağırdır. oidipus’un kızı antigone ise bu buyruğa karşı çıkar. çünkü onun gözünde aile bağı, tanrısal gelenek ve ölünün onuru kralın emrinden daha üstündür. kardeşini gizlice gömer ve bunun cezasını bilerek kabul eder.
üçlemenin hemen hepsinde tekrar eden kâhin teiresias, bu oyunda da kral kreon için bir kehanette bulunur. laios ve oidipus'un aksine kral kreon, kehaneti ciddiye almaz ya da alamaz; kararından dönmez ve antigone'yi canlı canlı bir taş mezara hapseder. burada antigone intihar eder. bu sebeple kreon'un oğlu da ve akabinde eşi de intihar eder ve kehanet gerçekleşir. tuhaf bir şekilde iki kral kehaneti ciddiye alıp bundan kaçarken felaketi çağırır, diğeri ise ciddiye almadığı ya da alamadığı için. neticede labdakos hanedanı, sona gelir.
oyunun gücü, tarafları tamamen iyi ya da kötü göstermemesidir. kreon düzeni ve devlet otoritesini savunur; antigone ise vicdanı ve ahlaki yükümlülüğü. bu yüzden tragedya, bir kötünün cezalandırılması değil, iki haklı ilkenin birbirine çarpışması üzerine kuruludur.
merkezindeki soru hiç eskimeyen bu metin, bugün hâlâ hukuk, siyaset, etik ve tiyatro tartışmalarında canlı kalmayı sürdürdüğü gibi; bir çok yeni oyun, sinema ve karakter belirlemesine ilham olmayı başarmıştır.
bir insan, doğru olduğuna inandığı şey uğruna otoritenin koyduğu kurallara ne kadar karşı çıkabilir?
oyun, oidipus’un ölümünden sonra başlar. oidipus’un oğulları eteokles ve polyneikes iktidar mücadelesine girer ve birbirlerini öldürürler. yeni kral kreon, şehri savunduğu gerekçesiyle eteokles’in gömülmesine izin verir; ancak thebai’ye karşı savaş açtığını düşündüğü polyneikes’in cenazesini yasaklar. antik yunan dünyasında gömülmeme cezası yalnızca ölüm değil, ölüden sonra da dışlanmak anlamına geldiği için bu karar son derece ağırdır. oidipus’un kızı antigone ise bu buyruğa karşı çıkar. çünkü onun gözünde aile bağı, tanrısal gelenek ve ölünün onuru kralın emrinden daha üstündür. kardeşini gizlice gömer ve bunun cezasını bilerek kabul eder.
üçlemenin hemen hepsinde tekrar eden kâhin teiresias, bu oyunda da kral kreon için bir kehanette bulunur. laios ve oidipus'un aksine kral kreon, kehaneti ciddiye almaz ya da alamaz; kararından dönmez ve antigone'yi canlı canlı bir taş mezara hapseder. burada antigone intihar eder. bu sebeple kreon'un oğlu da ve akabinde eşi de intihar eder ve kehanet gerçekleşir. tuhaf bir şekilde iki kral kehaneti ciddiye alıp bundan kaçarken felaketi çağırır, diğeri ise ciddiye almadığı ya da alamadığı için. neticede labdakos hanedanı, sona gelir.
oyunun gücü, tarafları tamamen iyi ya da kötü göstermemesidir. kreon düzeni ve devlet otoritesini savunur; antigone ise vicdanı ve ahlaki yükümlülüğü. bu yüzden tragedya, bir kötünün cezalandırılması değil, iki haklı ilkenin birbirine çarpışması üzerine kuruludur.
merkezindeki soru hiç eskimeyen bu metin, bugün hâlâ hukuk, siyaset, etik ve tiyatro tartışmalarında canlı kalmayı sürdürdüğü gibi; bir çok yeni oyun, sinema ve karakter belirlemesine ilham olmayı başarmıştır.
bir insan, doğru olduğuna inandığı şey uğruna otoritenin koyduğu kurallara ne kadar karşı çıkabilir?
