'ben hasta bir adamım... gösterişçi, huysuz bir adamım ben."
rus edebiyatının en önemli yazarlarından fyodor mihayloviç dostoyevski tarafından 1864 yılında kaleme alınan, bir novella olmanın ötesinde, modern edebiyatın ve felsefenin yönünü değiştiren kült bir başyapıttır.
birçok edebiyat tarihçisi ve fofozofa göre bu kitap, varoluşçuluk (egzistansiyalizm) akımının ilk belirgin metni kabul edilir. dostoyevski, bireyin anlamsız bir dünyada kendi varlığını ve özgürlüğünü inşa etme sancısını bu kitapla ortaya koymuştur.
kitabın isimsiz kahramanı (yeraltı adamı), edebiyat dünyasının en kusurlu, en dürüst ve en huzursuz karakterlerinden biridir. buradaki yeraltı; karakterin kendisini toplumdan, onun ikiyüzlü ahlak kurallarından, çıkarcı rasyonalizminden ve sürü psikolojisinden soyutladığı psikolojik ve zihinsel bir inzivadır.
kitabın yazıldığı dönemde avrupa'da ve rusya'da "rasyonel bencillik" ve insanın her şeyi mantıkla çözebileceğini savunan pozitivist akımlar modaydı. dostoyevski, yeraltı adamı aracılığıyla buna şiddetle karşı çıkar. ona göre insan, 2 x 2 = 4 netliğinde çalışan mekanik bir robot değildir. insan; bazen sırf kendi özgür iradesini kanıtlamak uğruna mantıksız olanı, kendisine zarar verecek olanı seçebilen, yıkıcı ve öngörülemeyen bir varlıktır.
iki bölümden oluşan eserin ilk bölümü; karakterin topluma, bilime, felsefeye ve insan doğasına dair monologlarından oluşan felsefi altyapı olan "yeraltı" bölümüdür. ikinci bölümde ise; karakterin geçmişte insanlarla (eski okul arkadaşları ve bir hayat kadını olan liza) yaşadığı travmatik anıları içeren olay örgüsünün işlendiği "sulusepkene dair" bölümüdür.
eser; insanın kendi içindeki karanlıkla, aşağılık kompleksiyle, kibriyle ve yalnızlığıyla yüzleşmesidir. okuyucuya sahte bir umut ya da pembe bir dünya vadetmez; aksine, insan bilincinin en derin ve gizli dehlizlerine ayna tutarak bizi kendimizle hesaplaşmaya zorlar. ara ara çıkarıp göz atmalık, nefis bir başucu kitabıdır.
rus edebiyatının en önemli yazarlarından fyodor mihayloviç dostoyevski tarafından 1864 yılında kaleme alınan, bir novella olmanın ötesinde, modern edebiyatın ve felsefenin yönünü değiştiren kült bir başyapıttır.
birçok edebiyat tarihçisi ve fofozofa göre bu kitap, varoluşçuluk (egzistansiyalizm) akımının ilk belirgin metni kabul edilir. dostoyevski, bireyin anlamsız bir dünyada kendi varlığını ve özgürlüğünü inşa etme sancısını bu kitapla ortaya koymuştur.
kitabın isimsiz kahramanı (yeraltı adamı), edebiyat dünyasının en kusurlu, en dürüst ve en huzursuz karakterlerinden biridir. buradaki yeraltı; karakterin kendisini toplumdan, onun ikiyüzlü ahlak kurallarından, çıkarcı rasyonalizminden ve sürü psikolojisinden soyutladığı psikolojik ve zihinsel bir inzivadır.
kitabın yazıldığı dönemde avrupa'da ve rusya'da "rasyonel bencillik" ve insanın her şeyi mantıkla çözebileceğini savunan pozitivist akımlar modaydı. dostoyevski, yeraltı adamı aracılığıyla buna şiddetle karşı çıkar. ona göre insan, 2 x 2 = 4 netliğinde çalışan mekanik bir robot değildir. insan; bazen sırf kendi özgür iradesini kanıtlamak uğruna mantıksız olanı, kendisine zarar verecek olanı seçebilen, yıkıcı ve öngörülemeyen bir varlıktır.
iki bölümden oluşan eserin ilk bölümü; karakterin topluma, bilime, felsefeye ve insan doğasına dair monologlarından oluşan felsefi altyapı olan "yeraltı" bölümüdür. ikinci bölümde ise; karakterin geçmişte insanlarla (eski okul arkadaşları ve bir hayat kadını olan liza) yaşadığı travmatik anıları içeren olay örgüsünün işlendiği "sulusepkene dair" bölümüdür.
eser; insanın kendi içindeki karanlıkla, aşağılık kompleksiyle, kibriyle ve yalnızlığıyla yüzleşmesidir. okuyucuya sahte bir umut ya da pembe bir dünya vadetmez; aksine, insan bilincinin en derin ve gizli dehlizlerine ayna tutarak bizi kendimizle hesaplaşmaya zorlar. ara ara çıkarıp göz atmalık, nefis bir başucu kitabıdır.
